Nauka o saunie

Co sauna robi z ciałem?
Nauka w 5 minut.

Bez żargonu i bez cudów. Pokazujemy, co mówią badania — głównie dwudziestoletnie obserwacje ponad 2 000 Finów z Kuopio — tak, żeby dało się to zrozumieć przy kawie.

Zobacz saunę
2 315mężczyzn obserwowanych w badaniu z Kuopio
20 latśrednio trwała obserwacja uczestników
~50%niższe ryzyko śmierci sercowej przy 4–7 sesjach w tygodniu
66%niższe ryzyko demencji przy 4–7 sesjach w tygodniu

Minuta po minucie

Przesuń suwak.
Zobacz, co dzieje się w środku.

Typowa sesja: ok. 80°C, 15–20 minut. Ciało reaguje podobnie jak na spokojny wysiłek — tylko że siedzisz.

0 min

Tętno
Temperatura skóry
Pot (łącznie)

Wartości orientacyjne dla zdrowej osoby. Na podstawie przeglądu: Laukkanen, Laukkanen, Kunutsor, Mayo Clinic Proceedings 2018 (tętno w saunie do ok. 100–150 uderzeń/min, ok. 0,5 kg potu na sesję).

Badanie z Kuopio, w kropkach

Jak często saunujesz?

Wyobraź sobie 100 przypadków w grupie osób saunujących raz w tygodniu. Wybierz częstotliwość i temat — kropki pokażą, ile byłoby ich w drugiej grupie.

Temat:
Saunowanie:
przypadki w tej grupie„zaoszczędzone” vs. 1× w tygodniu
na 100

To badania obserwacyjne: pokazują silny związek, ale nie dowodzą, że to sama sauna jest przyczyną. Osoby saunujące często mogą też zdrowiej żyć. Badacze uwzględnili wiek, palenie, ciśnienie, cholesterol i aktywność fizyczną.

Długość sesji

Liczy się nie tylko „jak często”, ale i „jak długo”.

W tym samym badaniu osoby siedzące w saunie dłużej niż 19 minut miały mniej więcej o połowę niższe ryzyko śmierci sercowej niż te, które wychodziły przed 11. minutą. Dlatego sauna, która trzyma ciepło, ma znaczenie — w zimnej saunie po prostu nie wysiedzisz.

Laukkanen i in., JAMA Internal Medicine 2015 — porównanie sesji >19 min z sesjami <11 min.

Względne ryzyko śmierci sercowej

Mity vs fakty

Kliknij kartę.
Sprawdź, co jest prawdą.

Jak saunować zgodnie z badaniami

Prosty przepis.

~80°CTypowa temperatura w badaniach fińskich. Nie musi być ekstremalnie gorąco.
15–20 minNajlepsze wyniki miały sesje powyżej 19 minut. Zacznij krócej i słuchaj ciała.
4–7× / tydz.Regularność wygrywa. Dlatego sauna w ogrodzie, a nie raz w miesiącu w SPA.
WodaWypij szklankę lub dwie po sesji — tracisz ok. pół litra potu.

Bezpieczeństwo

Kiedy uważać

Choroby serca, niekontrolowane nadciśnienie, ciąża, świeży uraz, gorączka — najpierw porozmawiaj z lekarzem. Nie łącz sauny z alkoholem. Dzieci saunują krócej i zawsze pod opieką dorosłych.

Najlepsza sauna to ta, z której korzystasz.

4–7 sesji w tygodniu to realne tylko wtedy, gdy sauna stoi 30 kroków od drzwi i nagrzewasz ją z telefonu.

Zobacz Saunę Rutine One

Źródła

Laukkanen T. i in. Association between sauna bathing and fatal cardiovascular and all-cause mortality events. JAMA Internal Medicine, 2015.

Laukkanen T. i in. Sauna bathing is inversely associated with dementia and Alzheimer's disease in middle-aged Finnish men. Age and Ageing, 2017.

Zaccardi F. i in. Sauna bathing and incident hypertension: a prospective cohort study. American Journal of Hypertension, 2017.

Laukkanen J.A., Laukkanen T., Kunutsor S.K. Cardiovascular and other health benefits of sauna bathing: a review of the evidence. Mayo Clinic Proceedings, 2018.

Haghayegh S. i in. Before-bedtime passive body heating by warm shower or bath to improve sleep. Sleep Medicine Reviews, 2019.

Sauna nie jest wyrobem medycznym i nie zastępuje leczenia. Treści mają charakter edukacyjny.